Recensies
Overrompelende aanklacht tegen passiviteitTelegraaaf 26 februari '10. Door Annet de Jong.
"Oma, was u goed of fout tijdens de Hete Vrede?" Het is 2060. Cabaretière Claudia de Breij is 85 jaar en praat met haar toekomstige kleinzoon. De dialoog met het pientere ventje (dat misschien wel luistert naar een dan populaire naam als Apestaartje of Punt-Komma) is een prachtige verteltrant. De Breij kan vrijuit filosoferen over de stand van het land nu, met de afstandelijke blik van een naoorlogse grootmoeder.
De vragen van het kind leggen pijnlijk bloot dat oma niets gedaan heeft om aanslagen en rampen te voorkomen. Natuurlijk wilde ze wel verzetsheld zijn, maar er was geen oorlog. Niet eens een koude. De kleinzoon verbaast zich erover dat oma letterlijk uit het raam stond te kijken toen Pim Fortuyn lag dood de bloeden in het Mediapark. "Oma, waarom hebt u dan niets gedaan?" Hete Vrede schuurt op een aangename manier. De voorstelling gaat over ons, de kiezer, het volk, en De Breij spreekt iedereen aan op zijn verantwoordelijkheid zonder daarbij het vingertje te heffen. Dat is grote klasse. Niet Wilders is het probleem, maar wij zijn dat. Niet het geloof is het probleem, maar de mensen die in naam ervan zichzelf opblazen. De conclusies van de cabaretière zijn niet mals: er waait een harde, onfrisse wind door een land dat vol zit met NSB'ers.
Natuurlijk matigt ze zich niet aan dat ze precies weet hoe het zit, want zelf is ze een twijfelaar, zegt ze: "Daar ben ik heel erg Kemkers in." Ook die actuele grappen kenmerken een uitstekend .cabaretier. De Breij constateert dat we in een land leven waar iedereen alles maar zeker weet, of denkt alles zeker te weten. Dingen die zij wel zeker weet, stopt ze in haar gevoelige liedjes. Die gaan uitsluitend over liefde, missen en verlangen. Tijdloze liefdesliedjes, voortreffelijk begeleid door de muzikanten Reyer Zwart (gitaar, contrabas) en Sander Geboers (piano).
Een meerstemmig feelgoodlied als Ik mis je zo graag smaakt naar meer. Klein puntje van kritiek: De Breij's grand finale valt, hoewel zeer grappig, wat uit de toon bij haar verder goed uitgebalanceerde voorstelling.
Dat Claudia de Breij een vakvrouw is, wisten we al. Dat ze ieder programma beter wordt, is een verademing. Het mag wel eens gezegd: Claudia de Breij is de beste cabaretière van Nederland.
Claudia de Breij komisch en overrompelend
Dagblad van het Noorden 8 februari '10. Door Jacques J. d'Ancona. *****
Uiteraard is het volslagen nonsens om te veronderstellen, dat het met Claudia de Breij (34) pas goed gekomen is na het moederschap. Daarover zo meteen meer. Even terug. Ze vestigde een naam Èn een carrière als presentatrice op tv en radio en maakte een stuk of vijf cabaretprogramma’s waarvan het derde pas werkelijk een belofte was, zoals dat heet. De verwachtingen lost ze nu in via een prachtig, doordacht thema in Hete Vrede.
Ze kijkt vijftig jaar vooruit. Haar zoon van anderhalf jaar zal dan, in 2060, al lang vader zijn en zij een grootmoeder van 85. Die kleinzoon is een kien ventje. Dat zit in de familie. Daarom komt hij met vragen. Van zijn oma wil hij weten of ze in ‘het verzet’ gezeten heeft en of ze ‘goed’ of ‘fout’ was, wat dat ook moge wezen.
Een mooiere aanleiding is niet denkbaar voor Claudia de Breij om zichzelf en ons te confronteren met een blik op deze tijd - zonder in een eigenwijze preek te vervallen, goddank.
Haar verhaal begint bij een bekentenis. Ze wilde verzetsheld worden, maar er was gebrek aan oorlog en het verzet kende weinig vacatures. Nou ja, een koude oorlog was in haar jeugd voorhanden, maar er viel niets te melden, althans niet tot 11 september 2001, de aanslagen op de Twin Towers in New York. ‘Wat deden jullie in de crisisjaren?’, vraagt de kleinzoon. Haar antwoord: ‘Toen keken wij tv. En nog méér tv om te horen wat Maarten van Rossem ervan vond...’
Daarmee zet De Breij Hete Vrede neer als het uitgangspunt voor een soort lafhartig, uitzichtloos verzet tegen de kille, harde wind die is opgestoken. Het is een wind waar je niets tegen kunt uitrichten.
Waarom? Omdat we een land geworden zijn van mensen die elkaar in de gaten houden en elkaar er als zappende NSB-ers bij lappen. Een land van politici die cabaret zijn gaan maken voor kiezers die het stemrecht nauwelijks verdienen, als het er op aankomt keuzes te maken.
Het kan niet missen, dan beland je bij figuren die fout zijn, na de oorlog, op weg naar het eerste kabinet Joling. Haar conferences steunen op twijfels. Ze kan er niet onderuit: bevestiging is nodig, omdat je toch niet snapt wat er in je eigen tijd gebeurt en amper in staat bent zaken genuanceerd te overzien.
Maar in haar liefdesliedjes zit alles dat ze zeker weet omtrent houden van. De songs zijn meer dan een rustpunt. Ze dampen van muzikaliteit, van een krachtige mimiek en een huiveringwekkende expressie. Dat zit al in het openingslied en beslist geen weggooier, zoals in de meeste shows. Het lukt De Breij niet een sprookje te vertellen aan haar kleinzoon. Tegen de liefdeloze wind in maakt ze wel een enorm sterk, komisch en overrompelend programma. Het beste van dit seizoen. Briljant.
Balans bij De Breij
Zwolse Courant 8 februari '10. Door Marion Groenewoud.
Alsof ze is herboren, zo staat Claudia de Breij op het toneel in haar nieuwe solo Hete Vrede. Als diva, zangeres en cabaretière maakt ze vanavond in Steenwijk een onuitwisbare indruk. Met een ijzersterk verhaal en bloedmooie nummers. Deze keer alleen met pianist Sander Geboers zingt De Breij intenser en strakker dan ooit.
We zien haar als 85-jarige grootmoeder in dialoog met een toekomstige kleinzoon. Zijn prangende vraag luidt herhaaldelijk: was oma goed of fout tijdens de Hete Vrede? De Breij probeert het antwoord te omzeilen; ze vertelt hem liever een bijzonder sprookje.
Hete Vrede is een uitgebalanceerd topprogramma. Iedere seconde doet ertoe, het bevat geen woord of noot teveel. Deze solo is actueel en tijdloos, grof en subtiel, humoristisch en bloedserieus. Wat deed oma toen de Twin Towers ineenstortten, of toen ze Pim Fortuyn bloedend zag liggen, was zij doelwit van of medeplichtig aan de showbizz-KGB, en wat was haar rol in de klimaatcrisis?
Claudia legt zichzelf en ons het vuur na aan de schenen. "Er waait hier een harde koude wind ... dit is een land vol NSB-ers." Als kind waande zij zich verzetsheldin op een fiets met houten banden. Maar tegenover haar kleinzoon moet ze bekennen dat de grootste heldendaad in haar leven het zingen van liefdesliedjes was. "Want alleen wat ik zeker weet, dat zing ik."
Hoe hoopvol en positief haar songteksten ook zijn, in haar monoloog haalt ze hard uit. Naar Albert Verlinde, Winston Gerschtanowitz, PVV-stemmers, Wiegel, Brard, babyboomers, mensen met christelijke 'visjes' op de auto en fundamentalistische christenen en moslims. In 2033 wordt oma opgepakt, omdat het homohuwelijk ineens niet meer zo vanzelfsprekend is in Nederland. Een moedige verzetsdaad kan ze niet verzinnen, maar Claudia de Breij zal haar kleinkind later ongetwijfeld kunnen melden dat ze in 2010 winnares werd van een van de twee nationale cabaretprijzen.
Diva De Breij toont al haar talenten
Trouw 6 februari '10. Door Rinske Wels.
Cabaret Hete Vrede’ door Claudia de Breij, m.m.v. Sander Geboers (toetsen) en Reyer Zwart (snaren). Regie: Genio de Groot. Tournee t/m 12/6.
Wat moeten de dertigers later over deze tijd vertellen aan hun kleinkinderen? Claudia de Breij laat in haar nieuwe theaterprogramma ‘Hete Vrede’ haar licht schijnen over de verwarrende tijd waar we in leven. Dat doet ze met een inventieve constructie. Ze kijkt als oma vanuit 2060 terug op het eerste decenium van deze eeuw met haar kleinzoon.
Er waait een ‘koude, liefdeloze wind’ door ons land. Een land dat vol zit met NSB’ers, aldus De Breij. Ze verteld haar kleinzoon dat ze in het verzet zat tijdens die ‘hete vrede’, maar dat verhaal brokkelt stukje bij beetje af. Diens telkens terugkerende vraag - ‘Oma, was je nou goed of fout tijdens de hete vrede?’ - wordt almaar schrijnender.
De Breij twijfelt namelijk veel. Aan alles eigenlijk. Dat doet ze op hilarische en knappe wijze. Haar verhalen zijn doorspekt met intelligente grappen, het is zorgvuldig geformuleerd en vaak moet je even doordenken om de venijnige onderlaag ook nog mee te krijgen. Ze maakt harde grappen, zeker, maar ze wordt nergens grof. En ze houdt de balans door prachtige breekbare liedjes te zingen met haar muzikanten. Want omdat ze zoveel twijfelt, zingt ze wat ze in ieder geval zeker weet. Ze is geëngageerd en neemt in hoog tempo het politieke klimaat door - “De PVV is eigenlijk het dikste meisje van de klas, die zelf het hardste roept dat het niet zo is.” Ze snijdt de kredietcrisis aan, de ‘identiteitspaniek’ die we hebben, de klimaatproblemen en de overdaad aan keuzes waar we ongelukkig van worden. We hebben behoefte aan een Geert Mak die zijn licht over deze tijd laat schijnen. Daarnaast neemt ze zichzelf lekker op de hak door bijvoorbeeld nu al haar begrafenissoundtrack met ons te delen. Dit is het vijfde cabaretprogramma dat de veelzijdige De Breij - naast cabaretière ook schrijfster, dj en presentatrice - maakt en het is zonder twijfel haar beste. Ze is gegroeid als zangeres en ze staat op het podium met de rust en uitstraling van een diva. De Breij heeft een lange weg afgelegd in het theater en dat betaalt zich nu allemaal uit. ‘Hete Vrede’ is een bijzonder gaaf programma, waarin De Breij al haar talenten volop uitspeelt. Ze laat met ‘Hete vrede’ zien dat ze tot de top van het Nederlandse cabaret behoort.
Claudia de Breij brengt fantastisch cabaretprogramma.
Volkskrant 2 februari '10. Door: Merijn Henfling
Voor Claudia de Breij opkomt, klinken geluidsfragmenten van recente historische gebeurtenissen: het instorten van de Twin Towers, Pim Fortuyns ‘At your service’, Obama’s ‘Yes we can’.
Een ambitieus begin van een voorstelling waarin De Breij de tijdgeest probeert te duiden. Ze slaagt glansrijk: Hete Vrede is een fantastisch geslaagd cabaretprogramma, slim van inhoud, verzorgd in de presentatie en hilarisch van toonzetting.
De voorstelling is een revanche op haar vorige, nogal kabbelende show. De Breij speelt dat ze vanuit 2060 met haar kleinkind terugkijkt op de periode van na de Koude Oorlog: de Hete Vrede die sinds 11 september 2001 intrad. Ze vertelt over de kille wind die ging waaien, alle aanslagen en de klimaatverandering. Zelf zat ze in het verzet, als cabaretier die het dacht te weten. 'Maar oma, was je goed of fout?', vraagt haar kleinzoon.
Theaterpersoonlijkheid
De Breij is gegroeid als theaterpersoonlijkheid. Waar ze op tv wat hyper overkomt en zo haar best lijkt te doen om leuk te zijn, is ze in het theater losser en volkomen zeker van haar zaak. Bovendien doet ze niet leuk, ze is leuk. Ze wisselt harde grappen af met vileine speldenprikjes.
De opzet van de voorstelling geeft De Breij de mogelijkheid te reflecteren op actuele gebeurtenissen, maar ook te speculeren over wat komen gaat. Ze komt met originele, tegendraadse gedachtes over politici en over nuance in het debat. De balans is goed: het ene moment is ze bloedserieus in haar kritiek op Nederland als een land vol NSB’ers, het andere moment staat ze te swingen op de platen die bij haar eigen begrafenis gedraaid moeten worden.
Liedjes over de liefde
En tussendoor zingt ze liedjes over de liefde. Ook muzikaal heeft De Breij een ontwikkeling doorgemaakt. Haar stem klinkt voller en beheerster. Met het bloedmooie openingsnummer ‘Mag ik dan bij jou’ zet ze meteen de toon, een niveau dat ze de hele avond weet vast te houden. Petje af.
Hete Vrede van Claudia de Breij,
Regie: Genio de Groot.
Gezien: 30/1 Theater De Vest, Alkmaar
***** (5/5)
Claudia de Breij in verzet
NRC Handelsblad, 1 februari '10. Door Henk van Gelder
Hoe zal er over vijftig jaar worden teruggekeken op deze tijd? Wie blijkt er dan in 2010 goed of fout te zijn geweest? Hoe vertellen we het onze kleinkinderen? En wat zal de Geert Mak van 2060 ervan vinden? Het zijn, kortom, intrigerende vragen die Claudia de Breij in haar nieuwe programma 'Hete vrede' opwerpt. Het gewetensonderzoek dat daarop volgt, en de prikkelende grappen die ze over de huidige actualiteit maakt, leveren cabaret op hoog niveau op.
Claudia de Breij is vooral bekend van radio en tv, maar als cabaretière is ze op haar best. "Ik ben nergens liever dan hier, op een podium", zegt ze in een conference over de huidige keuzevrijheid die menigeen in grote verwarring brengt. 'Hete vrede' is haar vijfde theaterprogramma. Na een onzeker debuut, zeven jaar geleden, is ze steeds sterker geworden. Ogenschijnlijk moeiteloos maakt ze contact met haar publiek. In dit gaaf gecomponeerde programma, geregisseerd door Genio de Groot, zingt ze voorts een handvol hartverwarmende liefdesliedjes die het engagement van de conferences verrassend goed in balans houden. Cabaret dat aanzet tot mee- en doordenken, dat zie je niet elke dag meer.
N.b.: 'Hete vrede' krijgt van NRC Handelsblad de maximale vijf ***** sterren.
